RHODOCOCCUS EQUI ШТАММЫНЫҢ PVAPA ПЛАЗМИДІН ЕШКІГЕ ЖҰҚТЫРҒАННАН КЕЙІНГІ ГЕМАТОЛОГИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕР

Зерттеуде Заанен тұқымды 2–3 айлық ешкілерге вирулентті pVapA-оң Rhodococcus equi штаммдарын енгізгеннен кейінгі гематологиялық көрсеткіштердің уақыттық динамикасы бағаланды. 0–65 күн аралығында гемоглобин (Hb), эритроциттер (RBC), лейкоциттер (WBC), гематокрит (HCT), MCV, MCH, MCHC және RDW көрсеткіштері бақылау тобымен салыстырылып талданды. Жалпы алғанда, негізгі уақыт нүктелерінде топтар арасында тұрақты статистикалық мәнді айырмашылықтар анықталмады. Hb бойынша тек VapA-108 тобында 65-күні бақылаумен салыстырғанда төмендеу байқалды (p=0,033), алайда әр топтағы жануар санының аз болуы (n=3) бұл нәтижені сақтықпен түсіндіруді талап етеді. 95% сенімділік интервалдарының кеңдігі мен вариация коэффициенттерінің жоғары болуы жеке вариабельділіктің айқын екенін көрсетті. Алынған деректер ешкі моделінде pVapA-оң R. equi штаммдары айқын, тұрақты жүйелік гематологиялық ауытқулардан гөрі әлсіз және ауыспалы жауап туғызғанын көрсетеді.

1. Jain S., Bloom B.R., Hondalus M.K. Deletion of vapA encoding Virulence Associated Protein A attenuates the intracellular actinomycete Rhodococcus equi // Molecular Microbiology. – 2003. – Vol. 50[1]. – P. 115–128. doi:10.1046/j.1365-2958.2003.03689.x.

2. MacArthur I., Anastasi E., Alvarez S. et al. Comparative genomics of Rhodococcus equi virulence plasmids and host adaptation // (review, PMC). – 2017.

3. Salazar‑Rodríguez D., Azevedo V., Calderón‑Espinoza M.L. et al. Virulence Plasmids of Rhodococcus equi Isolates From Humans and Animals // Frontiers in Veterinary Science. – 2021. – 8:628239. doi:10.3389/fvets.2021.628239.

4. Rofe A.P., Davis L.J., Whittingham J.L. et al. The Rhodococcus equi virulence protein VapA disrupts endolysosome function and stimulates lysosome biogenesis // MicrobiologyOpen. – 2017. doi:10.1002/mbo3.416.

5. Miranda‑CasoLuengo R., Meijer W.G. The N‑terminal domain is required for cell surface localisation of VapA in Rhodococcus equi // PLOS ONE. – 2024. doi:10.1371/journal.pone.0298900.

6. Okoko T., Rao L., Proulx‑Millimaki R. et al. Structural characterisation of the virulence‑associated plasmid of Rhodococcus equi // Veterinary Microbiology. – 2015.

7. Takai S. et al. Virulence plasmids in clinical isolates of Rhodococcus equi from sick foals // Letters in Applied Microbiology. – 2022.

8. Yerlikaya Z., Miranda‑CasoLuengo R., Meijer W.G. Clade‑1 Vap virulence proteins of Rhodococcus equi and their functional roles // (review, PMC). – 2025.

9. Weronika Kruczkowska, Mateusz Kciuk, Zbigniew Pasieka, Karol Kłosiński, Elżbieta Płuciennik, Jacob Elmer, Klaudia Waszczykowska, Damian Kołat & Żaneta Kałuzińska-Kołat. The artificial oxygen carrier erythrocruorin-characteristics and potential significance in medicine. Journal of Molecular Medicine. Volume 101, pages 961–972, (2023). doi.org/10.1007/s00109-023-02350-3.

10. Chng, K.Z., Ng, Y.C., Namgung, B. et al. Assessment of transient changes in oxygen diffusion of single red blood cells using a microfluidic analytical platform. Commun Biol 4, 271 (2021). https://doi.org/10.1038/s42003-021-01793-z.

11. Wearing, O.H., Ivy, C.M., Gutiérrez-Pinto, N. et al. The adaptive benefit of evolved increases in hemoglobin-O2 affinity is contingent on tissue O2 diffusing capacity in high-altitude deer mice. BMC Biol 19, 128 (2021). https://doi.org/10.1186/s12915-021-01059-4.

12. Baskurt OK, Meiselman HJ. Blood rheology and hemodynamics. Semin Thromb Hemost. 2003;29(5):435–450. DOI: 10.1055/s-2003-44551

13. Jensen FB. The dual roles of red blood cells in tissue oxygen delivery: oxygen carriers and regulators of local blood flow. J Exp Biol. 2009;212(Pt 21):3387-3393. DOI: 10.1242/jeb.023697

14. Perutz MF. Mechanisms of cooperativity and allosteric regulation in proteins. Q Rev Biophys. 1989;22(2):139-237. DOI: 10.1017/s0033583500003826.

15. Zimmerman D, DiIusto M, Dienes J, Abdulmalik O, Elmer JJ. Direct comparison of oligochaete erythrocruorins as potential blood substitutes. Bioeng Transl Med. 2017 Jul 19;2(2):212-221. doi: 10.1002/btm2.10067.

16. Zhu K, Wang L, Xiao Y, Zhang X, You G, Chen Y, Wang Q, Zhao L, Zhou H, Chen G. Nanomaterial-related hemoglobin-based oxygen carriers, with emphasis on liposome and nano-capsules, for biomedical applications: current status and future perspectives. J Nanobiotechnology. 2024 Jun 16;22(1):336. doi: 10.1186/s12951-024-02606-1.

17. Mohanto N, Park YJ, Jee JP. Current perspectives of artificial oxygen carriers as red blood cell substitutes: a review of old to cutting-edge technologies using in vitro and in vivo assessments. J Pharm Investig. 2023;53:153–90. doi: 10.1007/s40005-022-00590-y.

18. Cao M, Wang G, He H, Yue R, Zhao Y, Pan L, Huang W, Guo Y, Yin T, Ma L et al (2021) Hemoglobin-based oxygen carriers: potential applications in solid organ preservation. Front Pharmacol 12:760215. 10.3389/fphar.2021.760215.

19. Drvenica IT, Stancic AZ, Maslovaric IS, Trivanovic DI, Ilic VL (2022) Extracellular hemoglobin: modulation of cellular functions and pathophysiological effects. Biomolecules 12. 10.3390/biom12111708.