АРНАЙЫ ҚОСПАЛАРДЫҢ ДЕРМАТОФИТТЕРДІҢ ӨНДІРІСТІК ШТАМДАРЫН ӨСІРУ КЕЗІНДЕГІ СУСЛО-АГАРДЫҢ ӨСУ ҚАСИЕТТЕРІНЕ ӘСЕРІ

Trichophyton туысына жататын дерматофиттер, ең алдымен Trichophyton verrucosum, ірі қара мал трихофитиясының негізгі қоздырғыштары болып табылады. Бұл микроорганизмдерді қатты қоректік орталарда өсіру бірқатар қиындықтармен байланысты: T. verrucosum штаммдарының көпшілігі өсуі үшін витаминдерге қатаң қажеттілік танытады, олардың өсінділері қатар жүретін бактериялық микрофлорамен жиі контаминацияланады, ал стандартты қоректік орталарда биомасса мен споралар түзілуінің өнімділігі вакциналарды өнеркәсіптік өндіру үшін жеткіліксіз болып қалады.
Зерттеу мақсаты – өндірістік Trichophyton verrucosum және Trichophyton mentagrophytes штаммдарын өсіру кезінде глицериннің, инозитолдың, L-гистидиннің және хлорамфениколдың сусло-агардың өсу қасиеттеріне әсерін бағалау.
Материалдар мен әдістер. Негізгі қоректік орта ретінде стандартты сусло-агар пайдаланылды. Тәжірибелік үлгілерге глицерин (0,5-2,5%), инозитол (0,005-0,1%), Lгистидин (0,005-0,2 г/л) және хлорамфеникол (0,01-0,05 г/л) қосылды. Өсу қасиеттері сызықтық өсу жылдамдығы, спора түзілу қарқындылығы және мицелий өнімділігі бойынша бағаланды.
Нәтижелер. 1,5-2,0% концентрациядағы глицерин T. verrucosum № 123 штаммының сызықтық өсу жылдамдығын бақылаумен салыстырғанда 28,3%-ға, ал мицелий өнімділігін 25,6%-ға арттырды. 0,02–0,03% концентрациядағы инозитол микроконидиялар санын 45,2- ден 73,0 млн/см³-ге дейін арттырды. 0,02-0,04 г/л концентрациядағы L-гистидин T. mentagrophytes өсуіне орташа ынталандырушы әсер көрсетті. 0,025 г/л концентрациядағы хлорамфеникол дерматофиттердің өсуін тежемей, контаминациялаушы бактериялық микрофлораның көзге көрінетін өсуін толық басып тастады. Қоспаларды кешенді қолдану стандартты сусло-агармен салыстырғанда микроконидиялардың жалпы шығымын 53,4%-ға арттырды.
Қорытынды. Сусло-агар құрамына глицеринді (T. verrucosum үшін 1,5-2,0% және T. mentagrophytes үшін 2,0-2,5%), инозитолды (0,02-0,03%), L-гистидинді (0,02-0,04 г/л) және хлорамфениколды (0,025 г/л) енгізу қоректік ортаның өсу қасиеттерін айтарлықтай жақсартуға, дерматофиттердің өндірістік дақылдарының өнімділігін арттыруға және бактериялық контаминациядан сенімді қорғауды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

1. СТО 9384-168-89767728-2015. Стандарт организации. Вакцина ТВМ. – ООО Фирма «БиоХимФарм», г. Радужный, 2018. – 24 с.

2. Зайцева В.В., Красочно И.А. Влияние состава плотной питательной среды на продуктивность дерматофитов // Экология и животный мир. – 2015. – № 1. – С. 53–59.

3. Зайцева В.В., Красочно И.А. Оптимизация выращивания дерматофитов на питательных средах разного состава // Ученые записки Витебской государственной академии ветеринарной медицины. – 2017. – Т. 53, № 2. – С. 78–82.

4. Robbins W.J., Mackinnon J.E., Ma R. Vitamin requirements of dermatophytes // Bulletin of the Torrey Botanical Club. – 1945. – Vol. 72. – P. 509–523. – DOI: 10.2307/2481615.

5. Balabanoff V.A., Strashilova M. Comparative physiological studies on saprophytic and pathogenic dermatophytes. II. Growth factors // Mykosen. – 1970. – Vol. 13, No. 10. – P. 499–504. – DOI: 10.1111/j.1439-0507.1970.tb00654.x.

6. Philpot C.M. The use of nutritional tests for the differentiation of dermatophytes // Sabouraudia. – 1977. – Vol. 15, No. 2. – P. 141–150. – DOI: 10.1080/00362177785190221.

7. Robbins W.J., Ma R. A growth factor for Trichophyton verrucosum // American Journal of Botany. – 1945. – Vol. 32. – P. 509.

8. Arendrup M.C., Guinea J., Meletiadis J., Jorgensen K.M. EUCAST susceptibility testing of Trichophyton rubrum: chloramphenicol and cycloheximide supplemented growth medium improve assay performance // Meeting Abstract. – 2018.

9. Патент РФ № 2275631. Способ диагностики дерматомикозов и питательная среда для дерматофитов. – 2006.

10. Алешкевич В.Н., Медведев А.П., Кулешов Д.Б. Стимуляция роста и размножения дерматофитов // Ветеринарный журнал Беларуси. – 2018. – № 1. – С. 41–45.

11. Зайцева В.В., Красочно И.А. Влияние компонентов микроорганизмов на продуктивность дерматофитов на сусло-агаре // Вестник Витебского государственного университета. – 2014. – № 8. – С. 45–51.

12. Aly R. Culture media for growing dermatophytes // Journal of the American Academy of Dermatology. – 1994. – Vol. 31, No. 3. – P. S107–S108. – DOI: 10.1016/S0190-9622(94)70277-0.