DERMACENTOR MARGINATUS КЕНЕЛЕРІНЕН БРУЦЕЛЛАНЫ АНЫҚТАУ

Кенелер көптеген қоздырғыштардың тасымалдаушысы болып табылады және олардың бактериялық құрамы, саны, әртүрлілігі және өзара әрекеттесуі олардың өсуіне де, аурудың таралуына да әсер етеді. Жаңа метагеномикалық секвенирлеу (NGS) технологияларының пайда болуы микробтық патогендерді анықтау және сипаттау мүмкіндіктерін кеңейтті. Тізбектілік деректерін талдау арқылы кенелерде бруцелла ДНҚ бар екенін анықтауға және оның генетикалық сипаттамаларын анықтауға болады. Батыс Қазақстан облысының Тасқала ауданында 2023 жылдың көктемінде кене сынамалары алынды. Кене үлгілеріндегі бактериялардың 16S рРНҚ гендерінің секвенсы NGS технологиясы көмегімен Ion Torrent платформасы арқылы орындалды. D. marginatus_WKR_Taskala кене үлгілерінде метагеномикалық талдау Brucella suis bv. 3 (25%) және басқа Brucella түрлері (75%) анықталды. Кене үлгісінің метагеномдық реттілігі нәтижесінде алынған көрсеткіштерді талдау 3973 оқуды анықтады, оның 2966-сы Brucella spp. және 1007 жылы Brucella suis bv. 3. D. marginatus_WKR_Taskala үлгісі үшін альфа-әртүрлілік индексінің мәндері: Шеннон = 0,797, Симпсон 1−D = 0,473, Маргалеф = 0,241. Кенелер басқа буынаяқтылармен салыстырғанда үй және жабайы жануарлар арасында кең ауқымды аурулардың маңызды тасымалдаушысы болып танылады. Бруцеллездің таралуы мен кенелер арасындағы байланысқа арналған көптеген зерттеулерге қарамастан, бұл аурудың таралуындағы кенелердің нақты рөлі және онымен байланысты қауіптер әлі де аз зерттелген.

1. Pal M., Kerorsa G.B, Desalegn C., Kandi V. Human and animal brucellosis: A comprehensive review of biology, pathogenesis, epidemiology, risk factors, clinical signs, laboratory diagnosis, public health significance, economic importance, prevention and control // J. Infect. Dis. – 2020. – Vol.8. – P.118-126

2. Islam M.S., Islam M.A., Rahman M.M., Islam K., Islam M.M., Kamal M.M., Islam M.N. Presence of Brucella spp in milk and dairy products: A comprehensive review and its perspectives // J. Food Qual. – 2023. – P.1-19

3. Moravedji M., Beig M., Baseri N., Rahravani M., Latifian M., Esmaeili S. Molecular detection of Brucella abortus and Brucella melitensis in domestic ruminants and their ticks in selected areas of western Iran // J Vet Res. – 2023. – Vol. 24(3). – P.270-275. doi: 10.22099/ijvr.2023.47192.6806

4. Li Y., Wen X., Li M., Moumouni P. F. A., Galon E. M., Guo Q., Rizk M. A., Liu M., Li J., Ji S., Tumwebaze M. A., Byamukama B., Chahan B., and Xuan X. Molecular detection of tick-borne pathogens harbored by ticks collected from livestock in the Xinjiang Uygur autonomous region. // Ticks and Tick- Borne Diseases. – 2020. – Vol. 11(5), https://doi.org/10.1016/j.ttbdis.2020.101478

5. Zhang K., Li A., Wang Y., Zhang J., Chen Y., Wang H., Shi R., Qiu Y. Investigation of the presence of Ochrobactrum spp. and Brucella spp. in Haemaphysalis longicornis // Ticks and Tick-Borne Diseases. – 2021. – Vol. 12(1). https://doi.org/10.1016/j.ttbdis.2020.101588

6. Zhao L., Ma Y. M., Yang B., Han W. X., Zhao W. H., Chai H. L., Zhang Z. S., Zhan Y. J., Wang L. F., Xing Y., Yu L. F., Wang J. L., Ding Y. L., and Liu Y. H. Comparative analysis of microbial communities in different growth stages of Dermacentor nuttalli // Frontiers in Veterinary Science. – 2022. – Vol. 9. https://doi.org/10.3389/fvets.2022.1021426

7. Huang T., Zhang J., Sun C., Liu Z., He H., Wu J., Geriletu A novel arthropod host of brucellosis in the arid steppe ecosystem // Frontiers in Veterinary Science – 2020. –Vol.7. https://doi.org/10.3389/fvets.2020.566253

8. Nguyen H. M., Theppannga W., Vongphayloth K., Douangngeun B., Blacksell S. D., Robinson M. T., Screening of ectoparasites from domesticated dogs for bacterial pathogens in Vientiane // Zoonoses and Public Health. – 2020. – Vol. 67(8). – P. 862–868. https://doi.org/10.1111/zph.12753

9. Guo J., Song S., Cao S., Sun Z., Zhou Q., Deng X., Zhao T., Chai Y., Zhu D., Chen C., Baryshnikov P. I., Blair H. T., Wang Z., Wang Y., Zhang H. Molecular detection of zoonotic and veterinary pathogenic bacteria in pet dogs and their parasitizing ticks in Junggar Basin, north-western China // Frontiers in Veterinary Science. – 2022. – Vol. 9. https://doi.org/10.3389/fvets.2022.895140

10. Wang Q., Zhao S., Wureli H., Xie S., Chen C., Wei Q., Cui B., Tu C., and Wang Y., Brucella melitensis and B. abortus in eggs, larvae and engorged females of Dermacentor marginatus // Ticks and Tick-Borne Diseases. – 2018. – Vol. 9(4). – P. 1045-1048, https://doi.org/10.1016/j.ttbdis.2018.03.021

11. Sang C., Yang M., Xu B., Liu G., Yang Y., Kairullayev K., Bauyrzhan O., Hazihan W., Hornok S., Wang Y. Tick distribution and detection of Babesia and Theileria species in Eastern and Southern Kazakhstan // Ticks Tick-Borne Dis. – 2021. – Vol. 12. – P. 101817

12. Turebekov N., Abdiyeva K., Yegemberdiyeva R., Dmitrovsky A., Yeraliyeva L., Shapiyeva Z., Amirbekov A., Oradova A., Kachiyeva Z., Ziyadina L., Hoelscher M., Froeschl G., Dobler G., Zinner J., Frey S., Essbauer S. Prevalence of Rickettsia species in ticks including identification of unknown species in two regions in Kazakhstan // Parasit Vectors. – 2019. – Vol. 3(12). – P. 197. doi: 10.1186/s13071-0193440-9

13. Орынбаев М.Б., Рыстаева Р.А., Омарова З.Д., Керимбаев А.А., Сарсенбаева Г.Ж., Копеев С.К., Наханов А.К., Строчков В.М., Султанкулова К.Т. Выделение Coxiella burnetii из клещей в Республике Казахстан// Биобезопасность и Биотехнология – 2020. – Т. 1. – С. 62-67

14. Thukral A. K., Bhardwaj R., Kumar V., Sharma A. New Indices Regarding the Dominance and Diversity of Communities, Derived From Sample Variance and Standard Deviation // Heliyon. – 2019. – Vol.5(10). doi: 10.1016/j.heliyon.2019.e02606

15. Margalef D.R. Information theory in ecology // General Systems – 1958. Vol.3. – P. 36-71

16. Abdoli R., Bakhshi, H., Kheirandish Sedigheh., Faghihi Faezeh., Hosseini-Chegeni Asadollah., Oshaghi M. A., Telmadarraiy Z., Sedaghat M. M. Circulation of Brucellaceae, Anaplasma and Ehrlichia spp. in borderline of Iran, Azerbaijan, and Armenia // Asian Pacific Journal of Tropical Medicine – 2021. – Vol. 14(5). – P. 223-230 doi: 10.4103/1995-7645.315893

17. Wu N., Abri C., Thomann A. et al. Risk factors for contacts between wild boar and outdoor pigs in Switzerland and investigations on potential Brucella suis spill-over. BMC // Vet Res. – 2012. – Vol. 8. https://doi.org/10.1186/1746-6148-8-116

18. Pires H., Cardoso L., Lopes A.P., Fontes M.D.C., Santos-Silva S., Matos M., Pintado C., Roque N., Fonseca L.F., Morgado I. et al. Hunting for Answers: Assessing Brucella spp. Seroprevalence and Risks in Red Deer and Wild Boar in Central Portugal // Pathogens – 2024. – 13. 242. https://doi.org/10.3390/pathogens13030242

19. Rebollada-Merino A., Martínez I., Duque C. Detection of Brucella in Dermacentor Ticks of Wild Boar with Brucellosis // Transbound Emerg Dis. – 2024. – Vol.16. doi: 10.1155/2024/6618287